महाभारत
सारांश
महाभारत हा प्राचीन
भारताचे वर्णन करणारा एक महान ग्रंथ आहे. याची रचना कृष्णद्वैपायन व्यास यांनी केली
आहे आणि यात प्राचीन मानवांचा इतिहास समाविष्ट आहे. तसेच, हे कौरव आणि पांडव घराण्यांचे
भविष्य नोंदीत करते. या महाग्रंथाचा दुसरा भाग मानवी जीवनाची ध्येये यांसारख्या अनेक
तात्विक संवादांचे वर्णन करतो.
पहिला भाग, आदि पर्व (प्रारंभिक पर्व), तक्षशिलेमध्ये जनमेजयाच्या सर्पसत्रात वैशंपायनांनी
ते ऐकवल्यानंतर, नैमिषारण्यात जमलेल्या ऋषींना सौतीने महाभारत कसे सांगितले याबद्दल
आहे.
कथाकार आणि श्रोत्यांचे तपशील ठळक (बोल्ड) अक्षरांत दिले आहेत. पहिला भाग सौती आणि
शौनक यांच्यातील संवाद आहे. ६० व्या विभागात कथाकार आणि श्रोता बदलतात: वैशंपायन आणि
जनमेजय.
पुस्तके आणि उप-पर्व (अध्याय) रचना
पुस्तक १ - आदि पर्व
·
अनुक्रमणिका पर्व
·
संग्रह पर्व
·
पौष्य पर्व
·
पौलोम पर्व
·
आस्तिक पर्व
·
आदिवंशावतरण पर्व
·
संभव पर्व
·
जतुगृह पर्व
·
हिडिंब-वध पर्व
·
बक-वध पर्व
·
चैत्ररथ पर्व
·
स्वयंवर पर्व
·
वैवाहिक पर्व
·
विदुरागमन पर्व
·
राज्य-लाभ पर्व
·
अर्जुन-वनवास पर्व
·
सुभद्रा-हरण पर्व
·
हरणाहरण पर्व
·
खांडव-दाह पर्व
पुस्तक २ - सभा पर्व
·
सभाक्रिया पर्व
·
लोकपाल सभाख्यान पर्व
·
राजसूयारंभ पर्व
·
जरासंध-वध पर्व
·
दिग्विजय पर्व
·
राजसूयिक पर्व
·
शिशुपाल-वध पर्व
पुस्तक ३ - वन पर्व
·
आरण्यक पर्व
·
किर्मीरवध पर्व
·
अर्जुनाभिगमन पर्व
·
कैरात पर्व
·
इंद्रलोकागमन पर्व
·
नलोपाख्यान पर्व
·
तीर्थ-यात्रा पर्व
·
मार्कंडेय-समस्या पर्व
·
द्रौपदी-सत्यभामा संवाद
·
घोष-यात्रा पर्व
·
द्रौपदी-हरण पर्व
·
पतिव्रता-माहात्म्य पर्व
·
आरण्य पर्व
पुस्तक ४ - विराट पर्व
·
पांडव-प्रवेश पर्व
·
समयपालन पर्व
·
कीचक-वध पर्व
·
गोहरण पर्व
पुस्तक ५ - उद्योग पर्व
·
उद्योग पर्व
·
सनत्सुजात पर्व
·
भगवत्-यान पर्व
·
उलूक दूतागमन पर्व
पुस्तक ६ - भीष्म पर्व
·
जंबूखंड निर्माण पर्व
·
भूमि पर्व
·
भगवद्गीता पर्व
पुस्तक ७ - द्रोण पर्व
·
द्रोणाभिषेक पर्व
·
अभिमन्यू-वध पर्व
·
जयद्रथ-वध पर्व
·
घटोत्कच-वध पर्व
·
द्रोण-वध पर्व
पुस्तक ८ - कर्ण पर्व
·
कर्ण पर्व
पुस्तक ९ - शल्य पर्व
·
शल्य पर्व
पुस्तक १० - सौप्तिक पर्व
·
सौप्तिक पर्व
पुस्तक ११ - स्त्री पर्व
·
जलप्रादानिक पर्व
·
स्त्री-विलाप पर्व
पुस्तक १२ - शांति पर्व
·
राजधर्मानुशासन पर्व
·
आपद्धर्मानुशासन पर्व
·
मोक्षधर्म पर्व
पुस्तक १३ - अनुशासन पर्व
·
अनुशासनिक पर्व
पुस्तक १४ - अश्वमेध पर्व
·
अश्वमेधिक पर्व
·
अनुगीता पर्व
पुस्तक १५ - आश्रमवासिक पर्व
·
आश्रमवास पर्व
·
पुत्रदर्शन पर्व
·
नारदागमन पर्व
पुस्तक १६ - मौसल पर्व
·
मौसल पर्व
पुस्तक १७ - महाप्रस्थानिक पर्व
·
महाप्रस्थानिक पर्व
पुस्तक १८ - स्वर्गारोहणिक पर्व
·
स्वर्गारोहणिक पर्व
आढावा
महाभारत हा प्राचीन
भारताचे वर्णन करणारा एक महान ग्रंथ आहे. याची रचना कृष्णद्वैपायन व्यास यांनी केली
आहे आणि यात प्राचीन मानवांचा इतिहास समाविष्ट आहे. तसेच, हे कौरव आणि पांडव घराण्यांचे
भविष्य नोंदीत करते. या ग्रंथाचा दुसरा भाग मानवी जीवनाची ध्येये यांसारख्या अनेक तात्विक
संवादांचे वर्णन करतो.
No comments:
Post a Comment